PSİKİYATRİ, PSİKOLOJİ, PEDAGOJİ

v
çocuk psikiyatrisi , çocuk psikiyatri uzmanı

PSİKİYATRİ, PSİKOLOJİ, PEDAGOJİ

 

PSİKİYATRİ

İnsanlardaki duygu, düşünce ve  davranış bozuklukları ile uğraşan bir  tıp dalıdır. Kendi içinde ikiye ayrılmaktadır. Yetişkin psikiyatrisi , çocuk ve ergen psikiyatrisi.Yetişkin Psikiyatrisi:  Tıbbın bir dalıdır. Yetişkin psikiyatrisi uzmanı olmak için  tıp fakültesini bitirmek ve ondan sonra 4- 5 yıl psikiyatri  eğitimi görmek gerekmektedir.  Genel olarak psikiyatri,  biyolojik, psikolojik veya sosyal ve toplumsal nedenlerle gelişen ve  duygu, düşünce ve davranışlarımızda bozulmalara neden olan hastalıklarla uğraşan bir bilim dalıdır.  Bu bilim dalı depresyon, duygulanım bozuklukları, panik bozukluk, obsesif kompulsif bozukluk, anksiyete bozuklukları, paranoid bozukluk, şizofreni, kişilik bozuklukları, alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı, cinsel işlev bozuklukları, nörotik bozukluklar, somatizasyon bozuklukları ( çeşitli fiziksel belirtilerle  seyreden bozukluklar), uyku bozuklukları, yeme bozuklukları vs. bozuklukların teşhis ve tedavisi ile uğraşır.

Yetişkin psikiyatriside kendi içinde alt dallara ayrılmaktadır. Bunlar; biyolojik psikiyatri (  sinir sistemindeki biyolojik nedenlere bağlı ruhsal sorunlarla uğraşır), liyezon psikiyatrisi ( fiziksel hastalığı olanlarda gelişen psikiyatrik sorunlarla uğraşır), acil psikiyatri, adli psikiyatri (  adli olaylarda psikiyatrik hastalıkların rolü ile uğraşır), geriyatrik psikiyatri ( yaşlılardaki psikiyatrik sorunlarla uğraşır) , sosyal psikiyatri ( kişiler arası ve  kültürel nadenlere bağlı ruhsal sorunlar ile uğraşır). Psikiyatri uzmanı olan bir kimse  psikiyatri uzmanı olduktan sonra bu alanların birinde çeşitli kurslar ve  eğitimler alarak veya üst ihtisas yaparak uzmanlaşabilir.. Psikiyatri uzmanları genellikle  yukarıda sayılan bütün ruhsal hastalıkların tanı ve tedavisi ile uğraşırlar..

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi: Tıbbın bir dalıdır. Çocuk ve ergen psikiyatrisi olmak için tıp fakültesini bitirmek ve ondan sonrada 4-5 yıl çocuk ve ergen psikiyatrisi alanında  uzmanlık eğitimi almak gerekir.

Çocuk ve ergen psikiyatrisi; 18-19 yaşına kadar olan çocuk ve ergenlerdeki duygu, düşünce ve davranış bozuklukları ile uğraşan bir bilim dalıdır. Depresyon, duygulanım bozuklukları, şizofreni, zeka gerilikleri, öğrenme bozuklukları, konuşma bozuklukları, fobik bozukluklar, gece ıslatması, kaka kaçırma, okul fobisi, otistik bozukluklar, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, tik bozuklukları, yeme bozuklukları, davranış bozuklukları, cinsel kimlik bozuklukları,  uyku bozuklukları vs. gibi bozuklukların tanı ve tedavisi ile uğraşır.

Tedavi iki yolla yapılır.

1- Aile danışmanlığı: Aileye çocuğun sorunları veya hastalığı konusunda ve yapılabilecek tedaviler konusunda, ailenin yapabilecekleri konusunda bilgilendirme yapılır.

2-Aile tedavisi:  Sorunları olan aile, bir bütün olarak değerlendirilir.Ailenin işlev bozukluğu  düzeltilmeye çalışılır.Aile  bireyleri  ve çocuk arasındaki  sorunlar ve aile içi çatışmalar, olumsuz etkileşimler ele alınır.

3-  Psikoterapi: Bir çok  psikoterapi çeşidi vardır.Kişinin yaşına ve hastalığına  göre  farklı bir psikoterapi uygulanır.( davranış terapisi, oyun terapisi, eğitsel terapi, bilişsel terapi, uğraşı tedavisi vb.)

4-  İlaçlarla yapılan tedavi: Bazı hastalıklar ilaçla tedavi  edilir. ( şizofreni, ağır depresyon, ciddi enksiyete bozuklukları vb.) Bazı hastalıklarda da psikoterapi ve ilaç tedavisi birlikte yapılabilir.( depresyon, anksiyete bozuklukları, fobik bozukluklar vb.)

 

 PSİKOLOJİ

Psyche Yunanca zihin , loji  bilim demektir. Psikoloji  zihin bilimi demektir. Davranış ve zihinsel işleyişleri inceleyen bir bilim dalıdır. Kişilerin ve grupların  kişisel ve kişiler arası zihinsel, duygusal, davranışsal işlevlerini inceler. Davranış, bir insanın diğer bir insanda gözlemlediği tüm davranışları içermektedir.  Bir insanın zihinsel işleyişi sonucu oluşan, düşünce, duygu, ve güdüleri  diğer insanlarca  doğrudan gözlenemez. Ancak; bu zihinsel işlevleri çeşitli yollarla araştırıp icelemek mümkündür. Psikoloji bilimi insanların gözlemlenebilen davranışlarını inceleyerek, onun zihinsel işleyişini anlamaya, ve bu yolla  hangi durumlarda nasıl  bir zihinsel işleyiş sonucunda nasıl davranacağını veya  bir davranışın altında yatan zihinsel işleyişi anlamaya çalışır.  İnsan davranışlarının zihinsel nedenleri ve çeşitli davranışlar arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışır. Modern psikoloji daha çok insanın gözlenebilen davranışları ve içinde bulunduğu duruma göre yaptığı davranışları anlamaya çalışır; insan davranışlarını önceden kestirmeye çalışır.

Psikolojinin, klinik psikoloji, sosyal psikoloji,  gelişim psikolojisi, endüstri psikolojisi, deneysel psikoloji, fizyolojik psikoloji , eğitim psikolojisi ve başka bir çok alt dalları vardır.

Bir çok kimse klinik psikoloji ile psikiyatri ve pedagojiyi karıştırmaktadır. Psikolojinin bir alt dalı olan klinik psikoloji hastalık boyutunda olmayan davranışlar ve kişiler arasındaki ilişki sorunları ile ilgilenen bu sorunların nedenlerini  ve çözüm yollarını araştıran bir alandır. Bu alanda çalışan psikologlarada klinik psikolog denmektedir.

Üniversitelerin edebiyat fakültelerine bağlı olan psikoloji bölümünü bitirenler psikolog olarak mezun olmaktadırlar. Klinik psikolog olabilmek bu alanda yüksek lisans veya  doktora yapmak gerekmektedir. Diğer psikoloji alanları içinde aynı şey geçerlidir. Tıp fakültesini bitirenlerin bir alanda uzman olmak için uzmanlık eğitimi  görmeleri gibi. Bu eğitimi görmüş ve klinik psikolog ünvanı almış psikologlar, davranış sorunları ve bunların yol açtığı sorunlar konusunda  yardımcı olabilirler ( bazı okul sorunları, iş ortamında yaşanan sorunlar, bazı aile sorunları vb.) Kişinin sorunu hastalık olarak tanımlanabilecek bir sorun  ise ( depresyon, panik bozukluk, otizm, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, obsesif kompulsif bozukluk, şizofreni  gibi)  tıbbın psikiyatri alanına girmektedir. Klinik psikologlar  psikoterapi eğitimi almış ve bu alanda kendilerine yetki verilmişse, psikiyatri uzmanı tarafında tanısı konmuş ve psikoterapiden fayda görecek hastalara  psikoterapi yapabilirler. Ülkemizde uzman psikolog ve psikoterapist ünvanı almış  olanların sayısı çok çok azdır; ancak bu alanlarda eğitim almamış, hatta  hiçbir klinikte çalışmamış bir çok psikolog psikoterapi yaptıklarını söylemektedirler. Bazı psikologlar bir psikiyatristin  tanı koyması  ve tedavi etmesi gereken hastalara, bu konuda hiçbir eğitimleri olmadığı halde tanı koyduklarını ve tedavi edebileceklerini söyleyerek hastalara zaman kaybettirmektedirler.

PEDAGOJİ 

Pedagoji, Çocuklarda “eğitim bilim ve teorisi” anlamına gelmektedir.

Kelimenin aslı, Yunanca  “Paidagogeo”‘dur. (Paid=çocuk, ago=yönetmek), dolayısıyla “çocuk yönetmek” anlamına gelir. Pedagojinin ilgi sahası, yeni doğan ile yetişkin arasındaki insanların eğitimidir. Çocuk eğitimi faaliyetlerinin bütününü içine alır. Hatt bunun için, “eğitime yön verici kuralların bütünü” olarak da trif edilmektedir

 Bunun için  çocuğun zihinsel etkinlikleri, beceri ve yetenekleri, ruhsal ve bedensel gelişimi, sosyalleşme sürecinde kişilik kazanma çabası ve nitelikleri üzerine gözlem, tanı ve saptamalar yapılır; bunlara uygun eğitim metotları geliştirilir.

Bütün bu tanımlara göre pedagog, mevcut zihin yapısı, beceri ve yeteneklerine göre  kişinin hangi metotlar uygulanırsa daha iyi öğreneceği, yada hangi nedenlerden dolayı öğrenemediği, yanlış öğrendiğini  araştırır ve  doğru şeyleri nasıl daha hızlı ve çok öğreneceği konusunda önerilerde bulunur. Burada sözkonusu olan sadece okul eğitimi değil hayatın her alanındaki eğitimdir. Bu nedenle pedagojininde bir çok alt bölümü vardır.

 Eğitim pedagojisi: Eğitimde doğru stratejilerin uygulanası ile ilgilenir.

 Orthopedagoji: Problemli çocuklar ve onların davranışları ile ilgilenir.

Transkültürelpedagoji: Kültürel etkenlerin çocuk davranışları üzerindeki etkilerini inceler.

 Antropedagoji: Tarihteki örnek şahsiyetlerin durumlarını inceler ve günümüz ile karşılaştırmalı veri alışverişi yapar.

Üniversitelerin pedagoji bölümleri 1980 lerde kaldırılmış; bunun yerine edebiyat fakültelerinde’’ psikolojik danışmanlık ve rehberlik (PDR)’’ bölümü kurulmuştur. Bu bölümü bitirenlere  alışılmış olarak pedagog denmektedir.

Doç. Dr. Mazlum Çöpür

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı 

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.