OKUL ÖNCESİ ÇOCUKLARDA UYKU BOZUKLUĞU

Okul öncesi çocuklarda en sık görülen uyku bozuklukları uykuya dalmada güçlük veya sık sık uyanmadır. Primer uykusuzluk denilen ve sebebi tespit edilemeyen uykusuzluk daha çok yetişkinlerde görülür.

Her insanın bir biyolojik saati vardır. Biyolojik saat, insanın uyku uyanıklık döngüsünü, uyku evrelerini ( rüya uykusu, rüyasız uyku) bu evrelerdeki hormonların salgılanmasını, vücut ısısını, kalp ve solunum hızını ayarlamaktadır. Yaş büyüdükçe rüya uykusu azalır, rüyasız uyku süresi artar. Bir yaşında bu oran yarı yarıya iken, bir iki yaş arası rüya uykusunun süresi yüzde % 30-35 olur. İki beş yaş arasında % 20-25 olmaktadır. Dört yaşından itibaren rüyasız uyku dört evreye ayrılmaktadır. Ayrıca çocuğun uyku ihtiyacıda yaşı büyüdükçe azalmaktadır. Bütün bu olayları biyolojik saat düzenlemektedir. Biyolojik saati bozan her şey çocukta uyku sorunlarına sebep olabilmektedir.(Uyku saatlerinin değiştirilmesi, gündüz uykusu, uyumaya engel olan veya uykuda uyandıran hadiseler.)


 

Uykuya dalmakta güçlük veya sık sık uyanma bebeklerin ve okul öncesi çocukların yüzde yirmi otuzunda görülmektedir. Bunun nedenini anlamak için iyi bir aile öyküsü almak gerekir. Ailede kimler yaşıyor, ailedeki gürültü seviyesi, uyuma- yeme alışkanlıkları, çocuğun uyuduğu ortam, çocuk anne bağlanması, çocuğun korkuları araştırılmalıdır. Çocuğun mizacı, açlığa, soğuğa, sıcağa olan tepkisi, kendi kendini yatıştırabilme yetisi de önemlidir. Ayrıca çocuğun merkezi sinir sistemi tam olgunlaşmamış olabilir. Allerji, kalp, solunum sistemi hastalıkları vb. durumlarda uyku sorununa yol açabilir. Anne ile güvenli bir bağlanma geliştiremeyen çocuklar annede ayrıldıklarında daha kaygılı olduklarından dolayı uykuya dalmakta güçlük çekebilirler ve sık sık uyanabilirler.
Tedavide yukarıda belirtilen etkenlerin araştırılması ve var olanların ortadan kaldırılması gerekir. Uyku hijyeni denilen şey çok önemlidir. Yani biyolojik saati bozmayacak şekilde hergün belli bir saate çocuğu yatırıp, belli bir saate uykusunu almış olarak kalkmasını sağlamak, yaşına uygun olarak gündüz uyutmak veya belli bir yaştan sonra gece uykusunu bozacak şekilde gündüz uyutmamak gerekir. Ayrıca kısa süreli ilaç tedavisi, davranış tedavisi , anne babanın eğitimi, kronoterapi denilen ve çocuğun uyku ve uyanma saatlerini değiştirmek için her gece uyku saatini bir miktar ileriye atmak şeklinde bir tedavide çocuğun uyku ve uyanma saatlerini düzene sokabilir. Anne- çocuk ve anne ile eşi arasındaki ilişkilerdeki bozukluk da uyku sorunlarına neden olabilir. Çocuğa bakım verenle çocuk arasındaki sorunları anlamaya çalışarak çözümlemekte buna bağlı uyku sorununu çözer. Ayrıca çeşitli travmalar yaşamış çocuklarda oyun terapisi çocuğun yaşadığı travmaları açığa çıkarabilir.

 

Doç. Dr. Mazlum Çöpür

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı

 

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.