Stres ve Ergenlik Sivilceleri

STRES ve ERGENLİK SİVİLCELERİ

 

Ergenlik sözcüğü Latince kökenli olarak batıda kullanılan adolescent sözcüğünün karşılığı olarak büyümek, gelişmek anlamında kullanılmaktadır. Ergenlik iki yaş aralığında yaşanan bir süreci ifade etmektedir. Bu dönem, diğer yaşlardan farklı fiziksel, ruhsal ve duygusal davranışlar görüldüğünden farklı bir dönem olarak adlandırılmaktadır.

Bu dönemde bir yandan ergenin fiziksel yapısında önemli değişiklikler olurken, diğer yandan da duygusal, zihinsel alanlarda hızlı değişimler olmaktadır. Ergen bu dönemde kim olduğunu, ne olduğunu, ne olacağını, kimlere nelere inanacağını, nasıl bir iş veya meslek seçeceğini, duygusal yakınlıklarını ve diğer arkadaşlarının sadakatini sorgulamaktadır. Bir çok konuda kararlar verirken bocalamakta, yanlış kararlar vermekte, daha sonra kararlarını değiştirmektedir. Bu nedenle bu döneme ergenlik krizi de denmektedir. Bu kriz döneminde ailesinin, toplumun değerleri ile zaman zaman çatışmakta, bir yandan bağımsız olmak isterken, büyüdüm derken, bir yandan da toplumun beklediği sorumlulukları yerine getirmemektedir. Bu nedenle çevresinde bir çok eleştiriye ve müdahaleye maruz kalmaktadır. Sonuçta ergenlerin çoğu bu dönemi başarılı bir kimlik oluşturmuş olarak tamamlamaktadırlar.

Ergenlik döneminde salgılanan hormonların etkisi ile bir yandan cinsel organlar gelişirken ( erkeklerde; testis ve penis, kadınlarda; yumurtalıklar, uterus, vagina) bir yandan da ikincil cinsiyet özellikleri ( erkeklerde cinsel bölgelerde ve koltuk altında kıllanma, sakal çıkması, ses kalınlaşması, kadınlarda cinsel bölgede ve koltuk altında kıllanma, memelerin gelişmesi, kalçaların genişlemesi, seste incelme vs.) ortaya çıkmaktadır. Ayrıca hızlı boy uzaması, erkeklerde daha fazla olmak üzere kaslarda gelişme, kadınlarda daha fazla olmak üzere deri altı yağ dokusunun artması söz konusudur. Ergenlerin bir çoğunda hormonal etkilere bağlı olarak yağ bezlerinin salgılarının artması yüzde, sırtta, göğüs bölgesinde sivilcelerin çıkmasına neden olmaktadır. Özellikle ergen kızlar memelerinin görünür olmasından, kilolarından, boylarından, yüz ve vücut şekillerinden ve sivilcelerinden rahatsızlık duymaktadırlar. Sivilcelerin iz bırakacağından endişelenmekte ve saatlerce ayna karşısında yüzlerinin şeklini ve sivilcelerini incelemektedirler.

Vücutlarının kısa sürede çok fazla değişmiş olmasına ve sivilcelerin yüzlerinin görünüşünü bozmasından ve kalıcı olacakları veya yüzlerinde iz bırakacakları düşüncesi ile kaygı duymaktadırlar. Bu kaygı onların sosyal yaşamını, okul başarılarını, aile ilişkilerini etkilemektedir. Bazı ergenler alay edilecekleri, dışlanacakları, herkes kendilerine bakacakmış gibi düşündüklerinden dışarı çıkmayarak kendilerini arkadaşlarından izole etmektedirler. Kendilerini izole etmeleri  kendilerine olan güvenlerini kaybetmelerine bazen de  depresyona girmelerine sebep olmaktadır.

Sivilceler ergenlik döneminde miktarı artan testesterona bağlı olarak oluşmaktadır. Testesteron yağ bezlerinin salgısını artırmakta ve çeşitli yollarla yağ bezi kanalları tıkandığından dolayı bu salgı dışarı akamamakta ve birikip yanaklarda, sırtta, göğüs bölgesinde  içi salgı dolu ucu beyaz veya siyah kabarcıklar (papül) oluşmaktadır. Bu kabarcıklara sivilce veya akne denmektedir.  Yüzün temiz tutulmaması veya aknelerin sıkılması durumunda aknelerin  içine  bir bakteri türü de yerleşerek çoğalmakta ve aknelerin içi  iltihapla dolmaktadır (püstül). İltihap akneleri daha da büyütmektedir. Oluşan iltihap o bölgeyi zedeleyerek iz kalmasına sebep olabilmektedir. Ergenlik döneminde her bireydeki hormon düzeyi, yağ bezlerinin salgı miktarı ve yağ kanallarının tıkanma mekanizması farklı olduğundan bazı ergenlerden hiç sivilce görülmezken, bazılarında çok az, bazı ergenlerde de çok fazla sivilce görülebilmektedir. Stres durumunda hormon düzeyleri, yağ bezlerinin salgısı arttığından dolayı sivilcelerinde arttığı belirtilmektedir. Ergenlikte vücut da meydana gelen fiziksel değişmeler, hormonların yarattığı duygusal dengesizlikler, sosyal sorunlar, okul ve sınav kaygıları vb. stres kaynaklarıdır. Ergenlerin sivilcelerin geçeceğini, sivilceleri sıkmadıkları ve yüzlerini temiz tuttukları taktirde yüzlerinde iz kalmayacağını bilmeleri onların bu nedenle strese girmelerini dolayısı ile sivilcelerini azaltacaktır.

Sivilceler ergenlerin vücudundaki hormonal değişmelere bağlı olduğundan tamamen engellemek mümkün değildir. Fakat; ergenler stres düzeylerini azaltarak sivilcelerini azaltabilirler. Bu konuyu kafalarında çok fazla sorun haline getirerek strese girmemeleri için cildiye uzmanları, çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlarından gerekli bilgileri almaları, kendine güven kaybı, depresyon, sosyal izolasyon gibi durumlarda bazı terapilerin yapılması ve sivilcelerin aşırı olması ve iltihaplanmaları durumunda bazı ilaçları kullanmaları gerekmektedir.

 

 

 

1 geri izleme / bildirim

  1. çocuk psikiyatri uzmanı - Çocuk ve Ergen Psikiyatri

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.