HAREKETLİ OLAN HER ÇOCUKTA DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU VARMIDIR?

çocuk psikiyatrisi , çocuk psikiyatri uzmanı
çocuk psikiyatrisi , çocuk psikiyatri uzmanı

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) bir hastalıktır. DEHB olmayan bazı çocuklarda da başka hastalıklara bağlı olarak bir dönem hareketlilik görülebilir. Bu şekilde ortaya çıkan hareketlilik bir hastalık değil, bir hastalığın belirtisidir. Bu hastalık tedavi edilirse hastalık da geçer. Fakat çocukların yaklaşık yüzde beşinde görülen DEHB  bir hastalıktır. DEHB bir hastalık olduğundan tedavi edilmesi gerekir.

Çocukların hareketliliği ve dikkat süreleri yaşlarına göre değerlendirilmelidir. Üç yaşındaki bir çocuğun dikkat süresi ile yedi yaşındaki bir çocuğun dikkat süresi aynı değildir. Ayrıca aynı yaştaki her çocuğunda hareketlilik düzeyi ile dikkat süresi aynı değildir. Bazı sınıf öğretmenleri veya ana sınıfı öğretmenleri her çocuğun hareketlilik düzeyi ve dikkat süresinin aynı olması gerektiği düşüncesi ile biraz daha hareketli veya dikkati az olan çocuğun bir sorunu olduğunu düşünmektedirler. Çocuğun hareketliliği ve dikkat süresi, zeka düzeyi, yetiştirilme şekli, kişilik yapısı, bulunduğu ortamdaki şartlar, okula gidiyorsa öğretmenin davranış biçimi, öğretmeni ve dersleri sevip sevmemesi, sınıfın yapısı, derslerin çocuğun ilgisini çekip çekmemesi, aile ortamındaki bazı sorunlar tarafından etkilenmektedir. Bütün bunlar göz önünde tutulmadan her hareketli ve dikkati az çocukta DEHB olduğunu düşünmek yanlış tanıya ve yanlış tedaviye sebep olabilir.

Çocuğun aile içinde aşırı şımartılması, tutarsız eğitim, aşırı katı veya aşırı gevşek disiplin, anne baba arasındaki uyumsuzluk veya kavgalar, okulda uyum sorunlarına, derslere ilgisizliğe ve buna bağlı olarak dikkat azlığına ve sırada rahat oturamamasına neden olabilir. Çocuğun okula küçük yaşta başlatılması, zihinsel gelişiminin yaşına göre geri olması, depresyon, anksiyete bozuklukları gibi ruhsal sorunlar, frajil X sendromu, bazı otistik durumlar, feniketonüri gibi organik temelli hastalıklar, sınıf mevcudunun fazla olması, öğretmenin sınıfta disiplini sağlayamaması, öğretmenin tutarsız davranışları, öğretmenin bazı ruhsal sorunları nedeni ile yanlış davranışları da çocuğun derslere ve okula ilgisizliğine dolayısı ile dikkat sorunlarına neden olabilir. Fakat DEHB olan çocuklar hemen her ortamda ve her durumda hareketli, dikkati az, dürtüsel hareket eden, hemen herkesin dikkatini çeken çocuklardır.

Anne babalar ve öğretmenlerin her çocuğun farklı olduğunu, her çocuğun şartlarının da farklı olduğunu düşünmeleri gerekir. Her hareketli ve dikkati az olan çocuğun bu sorununun sebebi araştırılmalı yukarıda belirtilen sorunlar dışlandıktan sonra DEHB olup olmadığına karar verilmelidir. Yukarıda belirtilen sorunlar var ise  bu sorunlara yönelik tedavi yapılmalıdır.  Ayrıntılı bir değerlendirme yapılarak bu duruma sebep olabilecek diğer nedenler ekarte edilmeden sadece hareketli diye DEHB varmış gibi yapılacak tedavilerden olumlu sonuç elde edilemez.

Prof. Dr. Mazlum ÇÖpür

Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.